De invloed van de industrie op het Twentse landschap
Twente staat bekend om textiel, maar het is ook al eeuwenlang een landbouwgebied.
Vanaf de middeleeuwen ontstond hier een bijzonder landschap. Er waren akkers en weilanden, met struiken en houtwallen eromheen. Dat noemen we een coulissenlandschap. Het lijkt een beetje op een lappendeken met groene randen.
Tussen de velden woonden boeren in een ‘los hoes’. Dat is een typische Twentse boerderij. Mensen en dieren leefden daar samen in één ruimte, zonder muren ertussen. Kijk maar eens naar schilderijen 79 en 80, links van het midden, en schilderij 98, helemaal links aan de wand.
In het begin was de grond vooral van de adel. Maar rond 1750 veranderde dat. Kleine boeren kregen vaker hun eigen stukje grond. Ook werd woeste grond verdeeld en bewerkt.
Een deel van die grond kwam later in handen van fabriekseigenaren. Zij gebruikten de bossen voor houtkap en voor de jacht.
Toen de textielfabrieken kwamen, veranderde er veel. Fabrieken hadden goede wegen en kanalen nodig. Zo konden ze spullen vervoeren.
Halverwege de 19e eeuw werden er spoorwegen en kanalen aangelegd. Turf uit de veengebieden werd afgegraven. Die turf werd gebruikt als brandstof voor de fabrieken. Door deze veranderingen veranderde ook het landschap. Er kwamen fabrieken, wegen en spoorlijnen in een gebied dat eerst bestond uit boerderijen en natuur.
Toch verdween de natuur niet helemaal. Sommige gebieden bleven mooi, zoals het Aamsveen bij Enschede. Dat zie je op schilderij 100.
Aan het eind van de 19e eeuw gingen mensen het landschap weer meer waarderen. Rijke mensen bouwden buiten de stad mooie landhuizen. Ze lieten bekende tuinarchitecten parken en tuinen aanleggen.
Kunstschilders schilderden deze nieuwe plekken. De rijke families hingen die schilderijen in hun huizen. Zo konden ze laten zien hoe mooi hun land was.
Aan deze wand zie je schilderijen die laten zien hoe het Twentse landschap er vroeger uitzag, en hoe het veranderde door industrie én natuur.
Voor nog meer informatie kun je op de oranje knop drukken. Je gaat dan naar de Atlas van Ooit.
Het volgende luisterpunt gaat over kinderen en kinderarbeid in Twente. Ga naar rechts op de wand bij schilderij 8.
