Kinderen, kinderarbeid en onderwijs in de 19e eeuw
Rechts op de wand zie je in het midden schilderij nummer 8. Het werd gemaakt in 1825. Het is een portret van de familie Ten Cate Hoedemaker.
Je ziet vader Hendrik, moeder Henriëtte en hun vier kinderen. In de deuropening zie je de schilder: A.W. Floh.
Later kreeg het gezin nog vijf kinderen. Maar het leven was zwaar. Vader en moeder stierven jong. Ook zoon Jan en dochter Maria overleden op jonge leeftijd.
Toch kregen sommige kinderen kansen. Dochter Geertruida werd kunstenares. Zoon Herman werd dominee. Andere zonen werden fabriekseigenaar, dokter, ambachtsman of zeeman.
Kijk nu iets naar links. Daar hangt schilderij nummer 28. Het is gemaakt in 1855. Je ziet zes jongens spelen achter de kerk, op de Oude Markt in Enschede.
Vier van deze jongens waren zonen van rijke fabriekseigenaren, zoals Stroink, Jordaan en Blijdenstein. Zij mochten naar school en kregen een goede opleiding.
Maar niet alle kinderen hadden die kans. Arme kinderen moesten vaak werken in de fabriek. Ook al waren ze nog maar acht of negen jaar oud. Ze werkten lange dagen in slechte omstandigheden. Dat noem je kinderarbeid.
Sommige fabriekseigenaren vonden dat niet goed. In 1866 richtten zij de Fabriekschool op. Kinderen vanaf 12 jaar kregen daar les, voor of na hun werktijd.
In 1874 kwam een nieuwe wet: het kinderwetje van Van Houten. Die wet verbood werk in fabrieken voor kinderen onder de 12 jaar. Maar er was bijna geen toezicht.
Pas in 1901 kwam de Leerplichtwet. Vanaf toen moesten alle kinderen verplicht naar school. Zo kwam er echt een einde aan kinderarbeid.
Kijk goed naar deze schilderijen. Ze laten zien dat kinderen in Twente vroeger heel verschillende kansen hadden. Sommige kinderen konden leren en spelen, anderen moesten hard werken vanaf jonge leeftijd.
Voor nog meer informatie kun je op de oranje knop drukken. Je gaat dan naar de Atlas van Ooit.
Voor het volgende luisterpunt verlaat je het auditorium. Ga rechtsaf, en dan de trap naar beneden en vervolg de route tot je het skelet van de mammoet ziet.
