Los Hoes

Je staat nu in een boerderijtje zoals mensen in Twente tot ongeveer 1900 woonden. Dit soort huis werd een “los hoes” genoemd. “Los” betekent in het Twents “open”. Dat zie je hier goed: er zijn geen muren tussen de woonruimte en de stal. Alles zat in één grote ruimte. Mensen kookten hier, sliepen hier, én zorgden voor hun dieren.

Ze werkten op het land en hielden dieren, maar deden ook ander werk om geld te verdienen. Ze verbouwden bijvoorbeeld vlas, en van het vlas maakten ze linnen. Dat deden ze zelf, in hun eigen boerderij. Eerst maakten ze garen, daarna weefden ze stof.

In het Los Hoes zie je een weefgetouw uit ongeveer 1650. Dit toestel werd gebruikt om stof te maken van draad. Voor dit weefgetouw werd een smietspoel gebruikt: dat is een houten spoel met draad erin. De boer gooide de spoel met één hand door de draden en ving hem op met de andere. Dat moest snel en krachtig gebeuren! Later, rond 1830, kwam er de schietspoel, waar je met één hand kon weven. Die kun je verderop in het museum bekijken.

Maar voordat je kon weven, moest je heel wat doen. Vlas werd eerst geoogst en daarna op het land gelegd om te rotten. Dat klinkt gek, maar het was nodig. Door het rotten liet de buitenkant van de stengel makkelijker los. Daarna gingen de stengels in de vlasbraak, die de harde buitenkant brak. Wat overbleef waren de vezels van binnen.

Die vezels gingen door een zwingelbord, waar met een houten plank de laatste stukjes buitenkant eraf werden geslagen. Daarna werden de vezels gekamd met een hekel. Zo raakten ze los en glad, klaar om gesponnen te worden.

Met een spinnenwiel werd van de vezels een lange draad gemaakt. Die draad werd op een grote klos gewonden: dat noemen we garen. Met het spoelwiel ging het garen daarna op kleinere klosjes. Die pasten in de smietspoel van het weefgetouw.

Zo ging het dus: van vlas op het land tot linnen in de kast. Veel werk, en alles gebeurde onder één dak: in het los hoes.

Voor nog meer informatie kun je op de oranje knop drukken. Je gaat dan naar de Atlas van Ooit.

Het volgende luisterpunt is in de volgende zaal. Ga linksaf, voorbij het vliegtuig. Daar zie je twee altaarstenen.